Siðareglur

Tímaritið Ferðamál á norðurslóðum er gefið út af Rannsóknamiðstöð ferðamála (RMF). Útgáfan er samstarfsverkefni Háskóla Íslands, Háskólans á Hólum, Háskólans á Akureyri og Ferðamálastofu. Siðareglur tímaritsins eru byggðar á leiðbeiningum alþjóðlegar nefndar um siðareglur í tímaritsútgáfu: COPE (Committee on Publication Ethics). Sjá nánar hér.  Sömuleiðis er stuðst við siðareglur birtinga hjá Elsevier útgáfunni (sjá hér) og framsetningu siðareglna tímarits Árnastofnunar, Orð og tunga. Sjá nánar hér.

Hlutverk útgefanda

Hlutverk RMF er að styðja við ritstjóra og ritstjórn með því m.a. að leitast við að:

• tryggja sjálfstæði ritstjórnar
• ýta undir vönduð vinnubrögð og gagnsæi
• styðja við ritstjórn í samskiptum við önnur tímarit og útgefendur og veita ráðgjöf eins og við á
• styðja við doktorsnema og nýlega útskrifaða fræðimenn með fræðslu og ráðgjöf varðandi birtingu

Ábyrgð höfunda

Höfundar sem senda fræðigrein í tímaritið skulu tryggja eftirfarandi:

• Fræðigrein skal vera upprunalegt verk höfunda og hefur ekki verið send öðrum tímaritum til birtingar
• Aðeins þeir sem eiga veigamikinn þátt í undirbúningi, framkvæmd, túlkun rannsókna eða ritun greinar eða annars verks geta titlað sig sem höfunda að grein
• Sá höfundur sem tekur að sér samskipti við tímaritið ber ábyrgð á því að allir þeir sem taldir eru upp sem meðhöfundar séu það í raun og veru og hafi samþykkt handrit í lokaútgáfu áður en það var sent til útgáfu
• Höfundar bera ábyrgð á því að farið sé að íslenskum persónuverndarlögum, þ.m.t. að leyfi sé fyrir öflun og meðferð gagna eins og við á
• Höfundar eiga að vísa í öll verk sem hafa haft mótandi áhrif á rannsóknina
• Hagræðing niðurstaðna eða vísvitandi fölsun er með öllu óheimil
• Upplýsa skal um fjármögnun verkefna þar sem við á og mögulega hagsmuni sem liggja að baki rannsóknum
• Birting myndefnis þar sem átt hefur við mynd að öðru leyti en því að stilla birtu, lit eða skerpu er með öllu óviðeigandi

Ábyrgð ritstjórnar

 Ákvörðunarferill

Ritstjórn tímaritsins Ferðamál á norðurslóðum ber ábyrgð á því að velja efni til útgáfu í samræmi við stefnu og siðareglur tímaritsins. Ritstjórn metur hvort innsendar greinar falli innan efnissviðs tímaritsins og hvort þær séu tækar til ritrýni en hver grein er ritrýnd af tveimur fræðimönnum. Ritstjórn velur ritrýna með viðeigandi sérfræðiþekkingu á viðkomandi sviði. Ritrýnar fá ekki upplýsingar um höfund verkanna og höfundar vita ekki hverjir rýna verk þeirra. Ritstjórn tekur við mati frá ritrýnum og sendir höfundi umsögn og leiðbeiningar um framhald. Mat á birtingu greina ræðst af ritrýni en ritstjórn úrskurðar í ágreiningsmálum þar sem ritrýnendum ber ekki saman um niðurstöðuna. Ákvörðun ritstjórnar skal ávallt tekin með tilvísun í útgáfustefnu tímaritsins og fræðilegs framlags greinarinnar. Ritstjórn getur leitað álits fræðimanns sem situr í ráðgefandi ritnefnd tímaritsins eða til annarra sérfræðinga. Ritstjórn leitast við að tryggja að ritrýni ferlið sé sanngjarnt, óhlutdrægt og taki ekki of langan tíma.

Trúnaður

Ritstjórn ber að halda trúnað gagnvart höfundum og ritrýnum. Ritstjórn skal ekki láta neinar upplýsingar í té um innsent efni né upplýsingar um samskipti við ritrýna nema um annað sé samið sérstaklega við höfunda og ritrýna.

Ritstjórn er óheimilt að nota eða vísa í óútgefið efni sem henni hefur verið falið að meta til birtingar nema með skriflegu leyfi höfundar.

Hagsmunaárekstar

Ritstjórnarfulltrúar skulu ekki koma að neinum ákvörðunum varðandi efni sem þeir hafa tekið þátt í að skrifa né heldur náinn fjölskyldumeðlimur eða náinn starfsfélagi.

Ágreiningsmál

Ritstjórn ber að taka allar ásakanir um brot á siðareglum alvarlega og taka þær fyrir. Meginreglan er sú að haft er samband við höfunda greinar eða verks til að gefa þeim kost á því að svara þeim ásökunum er á þá kunna að vera bornar. Í einhverjum tilfellum gæti þetta leitt til þess að tímaritið þurfi að birta leiðréttingu eða jafnvel draga grein eða verk til baka.

Ritstjórn ber að upplýsa ritrýna ef gera þarf meiriháttar breytingar á ritrýni þeirra. Athugasemdir við ritrýni snúa eingöngu að frávikum frá stefnu tímaritsins, tón og takt í ritrýni, en ekki að innihaldi ritrýninnar eða faglegu mati ritrýna. Ritrýnum gefst alltaf færi á að bregðast við athugasemdum ritstjóra.

Ábyrgð ritrýna

Framlag ritrýna

Ritrýni hjálpar ritstjórn við að taka ritstjórnarlegar ákvarðanir. Í samskiptum við höfunda nýtast niðurstöður ritrýni til að aðstoða höfunda við að betrumbæta texta. Ritrýnar fjalla um kosti og galla handrits og taka afstöðu til innihalds og frágangs texta. Ritrýnar skulu vera vakandi fyrir siðferðislegum álitamálum og bera þau undir ritstjórn eftir því sem við á.  Þetta á við um atriði eins og t.d. að benda á heimildir sem ritrýnar telja að vanti í handriti höfunda, eða ef þeir verða varir við augljós líkindi á milli viðkomandi handrits og efnis sem hefur verið birt áður.

Trúnaður

Ritrýnum ber að fara með handrit í ritrýningu sem trúnaðarmál. Ekki skal sýna eða ræða efni handritsins nema með leyfi ritstjóra.

Ritrýnum er óheimilt að nota eða vísa í óútgefið efni sem þeim hefur verið falið að meta til birtingar.

Hlutlægni og hagsmunaárekstar

Ritrýnar skulu ávallt gæta hlutlægni og byggja gagnrýni skýrum rökum. Athugasemdir um persónu eða eiginleika höfundar eða lítilsvirðandi athugasemdir eru með öllu óviðeigandi.

Ritrýnar skulu  ráðfæra sig við ritstjórn ef þeir telja sig óhæfa til að meta vísindalegt gildi handrita (t.d. vegna skyldleika eða annarra hagsmunaárekstra). Ef ritrýnar telja  sig ekki hafa tíma til að skila niðurstöðum á tilsettum tíma skulu þeir  segja sig frá verkinu eins fljótt og auðið er eða óska eftir viðbótartíma.